Rowokół to wzgórze morenowe wznoszące się na 115 metrów nad poziomem morza, tuż przy wsi Smołdzino w sercu Słowińskiego Parku Narodowego. Z daleka wygląda jak wulkaniczny stożek – nietypowy widok na Pomorzu – a na jego szczycie stoi metalowa wieża widokowa, z której widać praktycznie cały park narodowy. To miejsce łączy w sobie dziką przyrodę, historię sięgającą czasów pogańskich i panoramy, które w pogodny dzień sięgają aż do Bałtyku.
- zapierające widoki na Słowiński Park
- historia pogańskiej świątyni
- ukryty skarb piratów
- gęsty las i rezerwat przyrody
- łatwy szlak turystyczny z Smołdzina
Święta góra Słowian i punkt nawigacyjny dla żeglarzy
Historia Rowokołu sięga wczesnego średniowiecza, kiedy wzgórze pełniło funkcję pogańskiej świątyni. Badania archeologiczne odkryły na południowo-wschodnim zboczu kolisty wał ziemny z IX-XI wieku wraz z wielkim paleniskiem ofiarnym i szczątkami kości zwierzęcych. Słowianie rozpalali tu ognie ku czci Swarożyca, a jednocześnie te same ogniska wskazywały drogę rybakom wracającym z morza do pobliskiego portu.
Na przełomie XII i XIII wieku, po chrystianizacji tych terenów, na szczycie wzniesiono kaplicę poświęconą świętemu Mikołajowi – patronowi żeglarzy. W kaplicy umieszczono obraz Najświętszej Marii Panny, który szybko zasłynął cudami i przyciągał pielgrzymów z całej okolicy. Miejsce to było jednym z trzech głównych ośrodków pielgrzymkowych na Pomorzu, obok Góry Chełmskiej w Koszalinie.
Reformacja położyła kres kultowi mariańskiemu. Kaplicę zburzono, a w połowie XIX wieku usunięto ostatnie pozostałości fundamentów. Dziś nie ma po niej żadnego śladu.
Według legend, gdzieś w masywie góry ukryty jest skarb piratów – Bandemerów, którzy wypływali na grabieżcze wyprawy z portu w Rowach. Droga do kosztowności wiedzie przez niewielką kotlinę pod szczytem, ale strzeże jej od stuleci sam diabeł, który w niedzielne poranki owija górę gęstą mgłą.
Co zobaczysz z wieży widokowej na Rowokole
Metalowa wieża widokowa stoi na szczycie góry i pełni podwójną funkcję – służy ochronie przeciwpożarowej Słowińskiego Parku Narodowego, ale jest też udostępniana turystom. Platforma widokowa znajduje się na wysokości ponad 20 metrów nad poziomem gruntu, co daje łącznie około 135 metrów nad poziomem morza.
Schody są dość strome – stopnie mają około 17 centymetrów wysokości – więc wejście wymaga pewnej kondycji. Ale widoki z góry wynagradzają wysiłek. Rozciąga się stąd panorama na cały Słowiński Park Narodowy: jeziora Gardno i Łebsko, ruchome wydmy, nadmorskie lasy. W pogodny dzień widać nawet Morze Bałtyckie.
Sama góra porośnięta jest gęstym lasem – wysokie jodły i prastarze buki tworzą rezerwat przyrody Rowokół. Kiedy stoisz u podnóża, wzgórze jawi się jako potężna zielona masa, zwłaszcza efektowna o poranku, gdy spowija ją mgła.
Szlaki piesze wokół góry Rowokół
Do szczytu prowadzi niebieski szlak turystyczny, który można połączyć w pętlę ze Smołdzina. Spacer na szczyt i z powrotem zajmuje około godziny, jeśli chce się podziwiać widoki bez pośpiechu i odpocząć na platformie. Zbocza wznoszą się łagodnie, więc wędrówka nie jest męcząca.
Rowokół to dobry punkt wyjścia do zwiedzania okolicy. W samym Smołdzinie warto zobaczyć kościół Trójcy Świętej z 1632 roku i zabytkową elektrownię wodną przy ujściu Łupawy do jeziora Gardno. Niedaleko znajduje się też skansen w Klukach – Muzeum Wsi Słowińskiej, gdzie można poczuć atmosferę dawnego życia na tych terenach.
Dla kogo jest Rowokół
Miejsce spodoba się każdemu, kto lubi widoki i nie boi się schodów. Rodziny z dziećmi dadzą radę, o ile pociechy mają już kilka lat i zniosą wspinaczkę po stromych stopniach. Miłośnicy historii znajdą tu ślady pogańskich kultów i średniowiecznych pielgrzymek, choć trzeba przyznać, że większość tej historii trzeba sobie wyobrazić – fizycznych pozostałości jest niewiele.
Fotografowie docenią panoramy, zwłaszcza w godzinach porannych lub wieczornych, gdy światło jest najciekawsze. Warto też przyjechać we mgle – wtedy góra nabiera tajemniczego charakteru, który pasuje do otaczających ją legend.
Rowokół to jedno z najbardziej na północ wysuniętych wzniesień morenowych w Polsce. Jego charakterystyczny kształt ściętego stożka powstał około 10 tysięcy lat temu, gdy ustępujący lądolód ostatniego zlodowacenia pozostawił tu materiał skalny: iły, żwiry, piaski i gliny.
Praktyczne informacje: ceny, godziny otwarcia, dojazd
Godziny otwarcia wieży widokowej:
- 1 maja – 30 czerwca: 10:00 – 16:00
- 1 lipca – 31 sierpnia: 10:00 – 19:00
- 1 września – 30 września: 10:00 – 16:00
Ceny biletów:
- Bilet normalny: 4 zł
- Bilet ulgowy: 2 zł
Jak dojechać: Ze Słupska należy jechać drogą wojewódzką DW213 w kierunku Gąbina, a następnie drogą lokalną do Smołdzina. Odległość to około 32 kilometry. Do Smołdzina można też dojechać komunikacją miejską ze Słupska – kursują autobusy PKS Słupsk i Nord Express. Przy wieży znajduje się parking.
Na wejście i zwiedzanie warto zarezerwować około godziny, choć można to zrobić szybciej. Miejsce doskonale łączy się z wizytą w Słowińskim Parku Narodowym – warto najpierw zajrzeć do Muzeum Przyrodniczego w pobliżu, gdzie można zobaczyć prezentację flory i fauny tego regionu, a potem wybrać się na wydmy do Czołpina lub Łeby.